Aangepast paardrijden

Binnen onze maatschappij is paardrijden over het algemeen een vrijwillige, sportieve invulling van de vrije tijd. Mensen met een beperking die er zelf voor kiezen om paard te rijden, blijven echter in de minderheid. Het paardrijden wordt voor deze ruiters veelal aangeraden door hun omgeving, dit uit therapeutische overwegingen. Zij gaan volgens de publieke opinie niet paardrijden, maar krijgen '(hippo)therapie'. Nergens staat echter geschreven dat paardrijden voor hen uitsluitend therapeutisch hoeft te zijn. Wat ruiters zelf ervaren en belangrijk vinden wordt nog te vaak vergeten. Bovendien is het belangrijk af te stappen van de idee dat je maar aan iets kan deelnemen als je het volledig en zelfstandig kan. Dat je kan en mag deelnemen aan een activiteit (die je maar gedeeltelijk kan), is eens zoveel waard of zelfs nog meer.

Wanneer sportief paardrijden het doel wordt van de activiteit spreekt men van 'paardrijden voor ruiters met een handicap' of 'paardrijden als sport voor personen met een handicap'. Hierbij komen rijtechnische aspecten aan bod, eventueel aangepast aan de handicap. De ruiter kan zelf kiezen of hij de sport recreatief en/of competitief beoefent (met eventueel oog op paralympics of special olympics). Dit vereist hulp van specifiek opgeleide en ervaren instructeurs paardrijden. Hier richt men zich op het compenseren van fysieke en psychische beperkingen van handicaps, opbouw van zelfvertrouwen en eigenwaarde, het leren inschatten van de eigen mogelijkheden en grenzen en het bereiken van sportprestaties. Alhoewel men hier niet van therapie spreekt, worden door het aanleren van de algemene rijvaardigheden ook therapeutische doelen bereikt.

Wanneer paardrijden wordt aangeboden als recreatieve activiteit aan personen met een handicap, spreekt men van 'aangepast paardrijden'. De nadruk ligt hier meer op het paardrijden als ontspanning. De ruiter met een handicap leert, met de hulp van speciale begeleiders en aangepast materiaal en hulpmiddelen (speciale teugels en stijgbeugels, hellend vlak om met rolstoel op te rijden,...) paardrijden in een al dan niet inclusieve manege. Therapeutische effecten blijven uiteraard ook doorwerken maar zijn niet het doel van de activiteit. De plezierervaring van het paardrijden alleen of in groep met andere ruiters staat voorop. Hier spelen ook integratie en inclusie een rol.